Pasif İçicilik
Pasif içicilikte, yanmakta lan sigaradan ortaya çıkan dumanın 2/3’ü, sigara içen kişinin akciğerlerine hiçbir zaman olaşamaz aksine sigara içlen ortama yayılır. İte sigara içmeyen kişilerin ortam havasındaki sigara dumanını solumaları pasif içicilik olarak tanımlanmaktadır. Ortam havasındaki sigara dumanı soluyan sigara içmyen kişilerin büyük risk altında odluğunu gösteren bir çok araştırmam mevcuttur. ABD’inde her yıl sigara içmeyen 46.000 kişinin pasif içicilik nedeniyle oluşan eşitli hastalıklardan dolayı hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.
Sigara içmeyen kişilerde sigara dumanına maruziyet; kanda, idrarda veya tükürükte sigara içindeki bazı maddelerin gösterilmesi ile anlaşılmaktadır. Bu amaçla kan ve özellikle idrarda nikotinin parlaması ile ortaya çıkan kotinin adı medenin ölçümü yapılmaktadır.
Pasif sigara içicilerinde oluşabilen hastalıkları şöyle gözle geçirebiliriz.
Kalp ve Damar Hastalıkları
Gelişme ve gelişmekte olan ülkelerde en sık ölüm nedeni kalp ve damar hastalıklarıdır. Bir çok araştırma pasif sigara iicilerinde özellikle kalp hastalığının arttığını göstermektedir. Yapılan araştırmalar ABD’inde her yı 23.000 kişinin pasif içicilik nedeniyle ortaya çıkan kalp damar hastalıklarından öldüğünü ortaya koymuştur.
Akciğer Kanseri ve Diğer Kanserler
Pasif sigara içiciliğinin akciğer kanserinin yanı sıra kan kanseri, meme kanseri ve rahim ağzı kanseri riskini de arttırıldığı anlaşılmıştır. ABD’inde her yıl 6000 sigara içmeyen kişi pasif içicilik neniyle oluşan akciğer kanseri nedeniyle ölmektedir.
Olunum Yolu Hastalıkları
Pasif sigara içicilerinde öksürük, balgam ve hırıltılı solunum yakınmalarının sigara dumanına hiç maruz kalmayanlara göre daha fazla oldu bulunmuştur. Ayrıca bu kişilerde hava yollarında tıkanan olduğu hassas ölçümlerle orta çıkarılmıştır.
Bazı araştırmalar ebeveynler sigara içen çocuklarda alt ve üst solunum yolu hastalıklarının daha sık olduğun göstermektedir.Yakın zanda yapılan bir araştırma ise sigara dumanına maruziyetin bronş astmalı çocuklarda artma krizlerini artırdığını ortaya koymuştur.
Kadın Hastalıkları
Pasif olarak sigara dumanına maruz kalan kadınlarda erken menapoz görülmektedir.
Bazı ülkelerde, işyerlerinde sigara dumanına maruz kalan ve kendileri sigara içmedikleri halde sigara bağlı hasalık saptanan kişiler sigara içen çalışma arkadaşları ve sigara içilmesini yasaklamayan amirleri aleyhinde tazminat davaları çmakta ve genelde mahkemece haklı bulunmaktadırlar. Pasif olara k sigara dumanına maruziyetin sağlığa zarlı etkilerinin anlaşılması ve kişilerin duyarlılığı kamuya ait kapalı yerlerde ve toplu alanlarda sigara içilmesinin ülkemizde dahil ve çok ülkede yasaklanmansa yol açmıştır. Ayrıca özel sektör ait büro ve fabrikalarda da yasaklamalara gidilmektedir.
Doç. DR. Lütfi Çöplü
